وزیر بهداشت: مقاومت میکروبی اثربخشی درمان عفونتها را تهدید میکند
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: میزان مقاومت برخی عوامل عفونتهای بیمارستانی به آنتیبیوتیکهای خط اول و دوم در ایران به ۷۰ تا ۹۵ درصد رسیده است.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، به مناسبت هفته مقاومت میکروبی، با هشدار درباره گسترش این پدیده در ایران و جهان، مصرف نامناسب داروهای ضدمیکروبی را یکی از مهمترین عوامل تشدید این بحران دانست و بر ضرورت همکاری دستگاههای مختلف برای مقابله با آن تأکید کرد.
وزیر بهداشت با اشاره به پیامدهای گسترش مقاومت میکروبی اظهار کرد: کمتر از یک قرن از کشف نخستین آنتیبیوتیک میگذرد؛ دستاوردی که تحولی بزرگ در درمان بیماریهای عفونی ایجاد کرد، اما امروز به دلیل مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها و افزایش مقاومت میکروبی، اثربخشی بسیاری از درمانهای عفونتها با تهدید مواجه شده است.
ظفرقندی با استناد به آخرین گزارش سازمان جهانی بهداشت افزود: از هر شش باکتری جداشده در آزمایشگاههای تشخیص طبی در جهان، یک مورد به دارو مقاوم است و این میزان در منطقه مدیترانه شرقی به یکسوم میرسد.
وی با اشاره به پیامدهای آینده این بحران تصریح کرد: پیشبینیها نشان میدهد در صورت نبود اقدامات مؤثر، میانگین مرگومیر ناشی از مقاومت میکروبی در فاصله سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰ به سه نفر در هر دقیقه خواهد رسید و هزینههای بخش سلامت نیز ممکن است تا ۴۱۲ میلیارد دلار افزایش یابد.
وزیر بهداشت، نبود دسترسی کافی به داروهای مؤثر و امکانات تشخیصی، محدودیت برنامههای ایمنسازی، ضعف در پیشگیری و کنترل عفونت، کمبود زیرساختهای بهداشتی و بهویژه مصرف نامناسب داروهای ضدمیکروبی را از عوامل اصلی گسترش مقاومت میکروبی در جهان برشمرد.
ظفرقندی با تأکید بر نقش محیطزیست در انتشار عوامل مقاوم میکروبی گفت: ورود پسابهای بیمارستانی و صنعتی، پسماندهای دارویی و باقیمانده آنتیبیوتیکها به منابع آب و خاک و همچنین مدیریت نامناسب پسماند در صنایع دام و طیور، در ایجاد و انتشار باکتریهای مقاوم نقش دارد.
وی با بیان اینکه سلامت انسان، حیوان و محیطزیست به یکدیگر وابسته است، تأکید کرد: مقابله با مقاومت میکروبی بدون اتخاذ رویکرد «سلامت واحد» امکانپذیر نیست و این موضوع به همکاری هماهنگ بخشهای سلامت، دامپزشکی و محیطزیست نیاز دارد.
وزیر بهداشت در ادامه با اشاره به وضعیت مقاومت میکروبی در ایران اظهار کرد: اطلاعات نظام دیدهبانی مقاومت میکروبی نشان میدهد میزان مقاومت برخی عوامل عفونتهای بیمارستانی به داروهای خط اول و دوم بین ۷۰ تا ۹۵ درصد است و مقاومت همزمان به چند دارو نیز در بیش از ۵۰ درصد موارد گزارش شده است.
ظفرقندی همچنین مصرف آنتیبیوتیک در ایران را بالاتر از میانگین جهانی دانست و هشدار داد: ادامه این روند میتواند به گسترش بیشتر مقاومت میکروبی در کشور منجر شود.
وی با تأکید بر اینکه مقاومت میکروبی صرفاً یک مسئله درمانی نیست، مقابله با آن را نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ دانست و گفت: تقویت نظام دیدهبانی و تحقیقات کاربردی در حوزه انسان، حیوان و محیطزیست، بهبود دسترسی به داروهای مؤثر و تجهیزات تشخیصی، ترویج تجویز منطقی آنتیبیوتیکها و تقویت برنامههای پیشگیری و کنترل عفونت در مراکز درمانی باید در اولویت قرار گیرد.
وزیر بهداشت، بهبود زیرساختهای بهداشتی از جمله تأمین آب سالم، توسعه شبکه فاضلاب بهداشتی و دفع اصولی پسماندهای عفونی و دارویی را از دیگر الزامات مقابله با این بحران عنوان کرد و افزود: افزایش آگاهی عمومی و اصلاح عملکرد کارکنان نظام سلامت، صنایع غذایی و فعالان حوزه محیطزیست نیز در مهار مقاومت میکروبی ضروری است.
ظفرقندی با تأکید بر ضرورت مشارکت همه دستگاههای مسئول، خواستار همکاری وزارتخانهها، سازمانها و نهادهای مرتبط برای اجرای برنامههای مقابله با مقاومت میکروبی شد.
وی همچنین از معاونتهای وزارت بهداشت، دانشگاههای علوم پزشکی، مراکز ارائهدهنده خدمات سلامت، سازمان نظام پزشکی، سازمانهای بیمهگر و بخش خصوصی خواست با تقویت آموزش بر اساس راهنماهای بهروز و افزایش نظارت بر پیشگیری و کنترل عفونت و تجویز منطقی آنتیبیوتیکها، برای اصلاح وضعیت موجود اقدام کنند.
وزیر بهداشت در پایان از وزارتخانههای جهاد کشاورزی، نیرو و کشور و همچنین سازمان دامپزشکی، سازمان حفظ نباتات، سازمان حفاظت محیطزیست و شرکتهای آب و فاضلاب خواست اقدامات مشترک برای مهار مقاومت میکروبی را آغاز کنند و تأکید کرد: تحقق سلامت یکپارچه، بدون اقدام هماهنگ و یکپارچه دستگاههای مسئول امکانپذیر نیست.