بازار کاغذ پس از هفتهها نوسان، این روزها آرامتر شده، اما فعالان صنف میگویند تأخیر در تخصیص ارز، افزایش هزینه حمل و وابستگی به واردات، همچنان مانع ثبات پایدار بازار است.
به گزارش مهر، تهران- خیابان ظهیرالاسلام؛ در راسته فروشندگان کاغذ و مقوا، دیگر از شتاب روزهای پرالتهاب ابتدای تابستان خبری نیست. فروشندگان میگویند برخلاف هفتههای گذشته، قیمتها ثبات بیشتری پیدا کرده و تماسهای مکرر برای استعلام نرخ و تغییر لحظهای قیمتها کاهش یافته است. با این حال، خریداران همچنان پیش از ثبت سفارش، قیمت یک کالا را از چندین فروشنده استعلام میکنند و خریدها با احتیاط بیشتری نسبت به گذشته انجام میشود.
گفتگو با فعالان بازار نشان میدهد این آرامش نسبی بیش از آنکه ناشی از بهبود شرایط باشد، حاصل کاهش نوسانات ارزی و انتظار برای تعیین تکلیف واردات و تخصیص ارز است. به گفته آنها، ابهام در روند تأمین کالا و افزایش هزینههای واردات همچنان بر تصمیم خریداران و واردکنندگان اثر گذاشته و بازار را در وضعیتی محتاطانه نگه داشته است.
این آرامش در حالی بر بازار حاکم شده که تنها چند هفته قبل، موج تازه افزایش قیمتها بسیاری از فعالان این صنف را غافلگیر کرده بود. در آن مقطع، هر بند کاغذ چاپ و تحریر ۷۰ در ۱۰۰ با گرماژ ۷۰ گرم از حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید.
هر بند کاغذ چاپ و تحریر ۶۰ در ۹۰ نیز از ۴ میلیون تومان به ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت. قیمت کاغذ گلاسه، کاغذ A۴، مقوای پشت طوسی، کاغذ روزنامه، کرافت و کاغذ بالکی نیز با رشد قابل توجهی همراه شد؛ افزایشهایی که فعالان بازار، تحولات سیاسی، نوسانات ارزی و رشد تقاضای فصلی را از مهمترین دلایل آن عنوان میکردند.
قیمت برخی از پرتقاضاترین انواع کاغذ و مقوا در بازار تهران به شرح جدول زیر است.
بازار از شوک قیمتی فاصله گرفت
گفتگوی خبرنگار مهر با فعالان بازار موید این موضوع است که به دنبال تحولات سیاسی و تنشهای منطقهای و با توجه به اینکه حدود ۸۰ درصد نیاز کشور به محصولات سلولزی از طریق واردات تأمین میشود، بازار کاغذ در سال ۱۴۰۵ با افزایش قابل توجه قیمتها مواجه شد. با این حال در روزهای اخیر بازار وارد فاز نسبتا نزولی شده و در حال حاضر قیمتها به شرایطی نسبتاً متعادل رسیدهاند.
البته این در حالیست که قیمت محصولات مختلف این حوزه از جمله کاغذ روزنامه نسبت به سال ۱۴۰۴ به طور متوسط بین ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافته است و نرخ اغلب اقلام همچنان فاصله قابل توجهی با سال گذشته دارد و فروشندگان معتقدند برای قضاوت درباره ثبات بازار، باید وضعیت تأمین کالا در ماههای آینده مشخص شود.
خودکفایی در مقوا، وابستگی در کاغذ تحریر
برخلاف بازار کاغذ تحریر، وضعیت تولید مقوا و محصولات بستهبندی متفاوت است. حمید نیکدل رئیس اتحادیه صنف فروشندگان کاغذ و مقوا تهران با اشاره به ظرفیت تولید داخل گفت: در حوزه محصولاتی مانند مقوا، کارتن و انواع ورقهای بستهبندی از جمله ایفلوت و بیفلوت، کشور به خودکفایی رسیده است. سالانه حدود یک میلیون تن از این محصولات در داخل کشور تولید میشود که علاوه بر تأمین کامل نیاز بازار، امکان صادرات حدود ۱۵۰ هزار تن از تولیدات نیز وجود دارد.
نیکدل در عین حال تأکید کرد که حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد نیاز کشور به کاغذهای تحریر و A۴ همچنان از طریق واردات تأمین میشود حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد نیاز کشور به کاغذهای تحریر و A۴ همچنان از طریق واردات تأمین میشود و توسعه تولید داخلی این محصولات به دلیل نبود فناوری و تجهیزات پیشرفته، محدودیت منابع آب و انرژی و کمبود سرمایهگذاری با موانع جدی روبهرو است.
به گفته وی، بخش عمده کاغذ تحریر، گلاسه و بورد از کشورهای چین و اندونزی وارد میشود و کاغذ روزنامه نیز عمدتاً از روسیه تأمین میشود.
تخصیص ارز؛ مهمترین دغدغه واردکنندگان
فعالان بازار ظهیرالاسلام، مهمترین نگرانی این روزهای خود را روند طولانی تخصیص ارز عنوان میکنند؛ موضوعی که به گفته آنها برنامهریزی برای واردات را دشوار کرده است.
فعالان بازار میگویند طولانی شدن فرآیند ثبت سفارش و تخصیص ارز، برنامهریزی برای واردات را با مشکل مواجه کرده استطولانی شدن فرآیند ثبت سفارش و تخصیص ارز، برنامهریزی برای واردات را با مشکل مواجه کرده است. به گفته رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ، در برخی موارد بیش از ۱۰ ماه از زمان درخواست تخصیص ارز میگذرد و همچنان ارز مورد نیاز تأمین نشده است.
به گفته آنها، تأخیر در تخصیص ارز علاوه بر افزایش هزینه خواب سرمایه، موجب شده بخشی از سفارشها با تأخیر وارد کشور شود و واردکنندگان نیز در خریدهای جدید با احتیاط بیشتری عمل کنند.
تغییر مسیر واردات و رشد هزینه حمل
در کنار مشکلات ارزی، مسیرهای واردات نیز طی ماههای اخیر تغییر کرده است. فعالان صنعت کاغذ در این خصوص میگویند: پیش از این بخش عمده محمولههای کاغذ از مسیر دریایی جنوب و از طریق امارات وارد کشور میشد، اما به دلیل محدودیتها و اختلالهای ایجاد شده، واردکنندگان ناچار به استفاده از مسیرهای جایگزین شدهاند. در حال حاضر بخش عمده واردات کاغذ به صورت ریلی و از طریق پاکستان انجام میشود؛ تغییری که هزینه حملونقل را تا حدود ۱۰۰ درصد افزایش داده و فشار مضاعفی بر هزینه تمامشده کالا وارد کرده است.
فروشندگان بازار نیز افزایش هزینههای حمل را یکی از عوامل مؤثر بر قیمت نهایی محصولات میدانند و معتقدند حتی در صورت ثبات نرخ ارز، رشد هزینههای لجستیکی میتواند مانع کاهش محسوس قیمتها شود.
بازار همچنان به کاغذ نیاز دارد
با وجود گسترش ابزارهای دیجیتال، فعالان این صنعت معتقدند تقاضا برای کاغذ و مقوا همچنان پابرجاست. آنها میگویند بخش عمده مصرف این محصولات به صنایع تولیدی و بستهبندی اختصاص دارد و از تولیدکنندگان مواد غذایی و دارویی گرفته تا پوشاک، کفش و لوازم خانگی، همگی برای بستهبندی محصولات خود به انواع کاغذ و مقوا نیاز دارند. به همین دلیل، هرگونه اختلال در واردات یا تأمین مواد اولیه، میتواند زنجیره تولید بسیاری از صنایع را تحت تأثیر قرار دهد.
بر همین اساس، بررسیهای میدانی خبرنگار مهر از بازار ظهیرالاسلام نشان میدهد بازار کاغذ اگرچه از التهاب هفتههای گذشته فاصله گرفته، اما هنوز به ثباتی پایدار نرسیده است. وابستگی بالای بازار به واردات، تأخیر در تخصیص ارز، افزایش هزینههای حملونقل و ابهام در روند تأمین کالا همچنان از مهمترین عوامل اثرگذار بر قیمتها و معاملات به شمار میروند. فعالان این صنف معتقدند تداوم آرامش بازار، بیش از هر چیز به تسهیل فرآیند واردات، تأمین بهموقع ارز و کاهش هزینههای لجستیکی وابسته است؛ در غیر این صورت، بازار همچنان در برابر هر شوک ارزی یا اختلال در زنجیره تأمین آسیبپذیر خواهد بود.