هر ساله در تاریخ ۲۸ ژوئیه روز جهانی هپاتیت گرامی داشته میشود تا آگاهیها درباره هپاتیت ویروسی، نوعی التهاب کبد که منجر به بیماریهای شدید کبدی و سرطان کبد میشود، افزایش یابد.
هپاتیت به معنای التهاب کبد است. کبد عضوی حیاتی است که عملکردهای ضروری متعددی را انجام میدهد؛ از جمله تصفیه سموم، تولید پروتئین، ذخیرهسازی مواد مغذی و کمک به هضم غذا. التهاب مزمن میتواند به بافت کبد آسیب برساند و در نهایت منجر به سیروز کبدی و سرطان کبد شود.شعار روز جهانی هپاتیت در سال جاری (۲۰۲۶) با عنوان «هپاتیت: بیایید آن را بشکافیم»، فراخوانی برای رفع موانعی است که میان افراد و خدمات نجاتبخشِ زندگی فاصله انداختهاند. هپاتیت ویروسی همچنان یکی از عوامل اصلی بیماریها و مرگومیرهای قابلپیشگیری در سراسر جهان به شمار میرود.
بر اساس آمارهای رسمی منتشرشده، ۲۸۷ میلیون نفر در سال ۲۰۲۴ در جهان با هپاتیت مزمن B یا C زندگی میکردند. همچنین ۱.۳ میلیون نفر در این سال بر اثر هپاتیت مزمن B و C جان باختند.ابزارهای لازم برای ریشهکنی هپاتیت ویروسی هماکنون در دسترس هستند. واکسنهای مؤثر، روشهای تشخیصی دقیق، درمانهای قطعی برای هپاتیت C و درمانهای مادامالعمر برای هپاتیت B میتوانند از ابتلا به بیماری پیشگیری کنند، جان انسانها را نجات دهند و موارد ابتلا به سرطان کبد و سیروز را کاهش دهند. با این حال به دلیل انگ اجتماعی، آگاهی ناکافی، کاستیهای نظام سلامت و نابرابریهای مزمن، همچنان میلیونها نفر بدون تشخیص یا درمان باقی مانده و یا به خدمات درمانی دسترسی ندارند.به گزارش سایت اطلاع رسانی «سازمان جهانی بهداشت»، کمپین سال ۲۰۲۶ خواستار تبدیل دانشِ اثباتشده به اقدام عملی از طریق تعهد سیاسی قویتر، سرمایهگذاری پایدار و تلاش برای گسترش دسترسی عادلانه به خدمات پیشگیری، تشخیص، درمان و مراقبت است.
از بین بردن موانع پیشگیری و درمان
خبر خوب این است که هپاتیت B یک بیماری قابل پیشگیری با واکسن است.با این وجود، چالشها در سراسر جهان همچنان ادامه دارد. سازمان جهانی بهداشت گزارش داد که در سال ۲۰۲۴، تنها ۴۵ درصد از نوزادان در سراسر جهان اولین دز واکسن هپاتیت B را ظرف ۲۴ ساعت پس از تولد دریافت کردند، با وجود اینکه این دز هنگام تولد برای جلوگیری از انتقال مادر به کودک بسیار مهم است.فراتر از واکسیناسیون، خطر عفونت را میتوان با رعایت رابطه ایمن، اجتناب از اشتراک سوزن یا وسایل شخصی که ممکن است به خون آلوده باشند و اطمینان از انجام تمام اقدامات پزشکی، دندانپزشکی و … با استفاده از تجهیزات استریل کاهش داد.به گزارش medic.upm، از آنجا که عفونت هپاتیت B اغلب بدون علامت است، آزمایش خون تنها راه قابل اعتماد برای تعیین وضعیت عفونت فرد است. تشخیص زودهنگام به بیماران این امکان را میدهد که قبل از بروز آسیب قابل توجه کبدی، نظارت و درمان مناسب را دریافت کنند. اگرچه هپاتیت مزمن B در حال حاضر درمانی ندارد که ویروس را به طور کامل از بین ببرد اما داروهای ضد ویروسی مدرن میتوانند به طور مؤثر تکثیر ویروس را سرکوب کنند، التهاب کبد را کاهش دهند و در نهایت تا حد امکان از خطر ابتلا به سیروز کبدی و سرطان کبد بکاهند.در عین حال، محققان در سراسر جهان به طور فعال در حال توسعه درمانهای جدیدی با هدف دستیابی به یک درمان کاربردی هستند که پتانسیل تغییر آینده درمان هپاتیت B را دارد.