رئیس اتاق مشترک ایران و چین در مورد حاکمیت ایران بر تنگه هرمز گفت: فارغ از اینکه ایران به کنوانسیون ۱۹۸۲ آبراهههای بینالمللی ملحق نشده است، اما انسداد تنگه هرمز در شرایط جنگی حق ماست.
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق مشترک ایران و چین در گفتوگو با ایلنا و در پاسخ به این سوال که «آیا اساساً حاکمیت ایران بر تنگه هرمز باید برای سایر کشورها الزامآور باشد؟» گفت: این موضوع یک بحث حقوقی پیچیده است و طبق نظر حقوقدانها دو نظر راجع به آبراهههای بینالمللی وجود دارد. البته به نظر میآید که ما هم پذیرفتهایم که تنگه هرمز یک آبراهه بینالمللی است و ما نمیتوانیم مانع عبور کشتیهای تجاری شویم یا عوارضی تحت عنوان «عوارض عبور» بگیریم، چون چنین اتفاقی صرفا در کانالهایی میافتد که ساخته دست بشر است.
ایران به کنوانسیون ۱۹۸۲ آبراهههای بینالمللی ملحق نشده است
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین با اشاره به کنوانسیون بینالمللی ناظر بر حقوق دریاها، گفت: ایران به کنوانسیون ۱۹۸۲ مربوط به آبراهههای بینالمللی ملحق نشده است؛ اما تلویحا در همین تفاهمنامهها و رفتارهای اخیرش، به نوعی هزینه خدمات از کشتیها دریافت میکند نه عوارض عبور.
حریری افزود: این به این معناست که ما میگوییم تنگه هرمز را امن نگه میداریم، لایروبی میکنیم و بحثهای محیط زیستی را رعایت میکنیم و مسیر را برای عبور کشتیها امن نگه میداریم و پولی که دریافت میکنیم حق و هزینه خدماتی است که انجام میدهیم.
ابهام در تردد کشتیهای تجاری از تنگه هرمز
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین با اشاره به اینکه تنگه هرمز متعلق به آبهای سرزمینی ایران است، گفت: از نظر سرزمینی، بخش عمده این آبراهه متعلق به ایران و جزو آبهای سرزمینی ایران است و هیچ شکی در آن نیست و کسی هم تعرضی به این موضوع ندارد.
به گفته حریری، موضوعی که در حال حاضر مورد مناقشه است، این است که آیا کسی میتواند از این تنگه رد شود یا خیر. به هر حال در تفاهمنامهای که بین ایران و آمریکا امضا شد (که ظاهرا فاتحه آن خوانده شده) به نوعی به اعمال حاکمیت و مدیریت ایران بر این تنگه اشاره شده است؛ منتها، چون خیلی صریح نیست تفاسیر مختلف داشته است.
وی افزود: یعنی تفسیر آمریکا این است که کشتیهای تجاری میتوانند از تنگه هرمز عبور کنند و ایران نمیتواند مانع عبور کسی شود.
انسداد تنگه هرمز در شرایط جنگی حق ماست
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین گفت: البته قانونا ما میتوانیم مانع عبور کشتیهای جنگی از این تنگه شویم، زیرا بخش عمده این تنگه جزو سرزمین ماست؛ البته گفتنی است که کنوانسیون آبراهههای بینالمللی راجع به کشتیهای تجاری است.
حریری افزود: تفسیر ما نیز این است که باید کشتیهای تجاری تنها از این مسیری که ما میگوییم رد شوند البته عمان هم مدعی است که ما با آنها توافق کردهایم که از مسیر عمان هم بتوانند گذر کنند.
وی افزود:، اما موضوع عبور از تنگه هرمز براساس توافق است؛ وگرنه در شرایط جنگی مثل دفعه قبل که آن را مسدود کردیم، میتوانیم دوباره مسدود کنیم، زیرا اگر منطقه جنگی باشد، آنگاه حق ماست که منطقه جنگی را مسدود کنیم و اصولا اگر ما هم آن را مسدود نکنیم، هیچ شرکت بیمه کشتیرانی و هیچ صاحب کشتی به دلیل ناامنیهای موجود در منطقه، چنین ریسکی را برای خود قبول نمیکند که از تنگه هرمز عبور کند.
ارزش تنگه هرمز زمانی است که آبراهه بینالمللی باشد
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین با اشاره به اهمیت استراتژیک تنگه هرمز، گفت: ارزش تنگه هرمز برای ما به عنوان کار بلندمدت این است که اینجا آبراهه بینالمللی باشد و کشتیها از آن عبور کنند، زیرا اگر کشتیهای تجاری از آن عبور نکنند و هر کسی راه جایگزینی پیدا کند، دیگر بستن آن ارزشی ندارد. همان طور که در مورد نفتکشها مشاهده میکنیم که با مسیرهایی که با خط لوله ایجاد میکنند، راه جایگزین پیدا کردهاند.
حریری تاکید کرد: هرچقدر اهمیت راهبردی تنگه هرمز را کم کنیم به ضرر ما هم هست، زیرا تنگه هرمز زمانی ارزش دارد که کشتیها مجبور باشند از اینجا عبور کنند یا بهترین انتخابشان، عبور از تنگه هرمز باشد.