معاون حفاطت و بهره برداری شرکت آب منطقهای تهران ضمن تشریح پروژههای آتی برای تامین آب پایتخت و برنامههای انسداد چاههای غیرمجاز برای تقابل با فرونشست و روند اجرای پروژه های بارورسازی ابرها، رشد جمعیت را پاشنه آشیل آب تهران دانست.
به نقل از ایلنا، تهران، کلانشهری که تداوم حیاتش بیش از هر زمان دیگری به بند «آب» گره خورده و مدیریت مصرف و تقلا برای یافتن منابع پایدار برای جمعیتی که بیوقفه رو به فزونی میرود؛ همواره در دستور کار است. معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای تهران، در بخش دوم گفتوگوی تفصیلی خود با خبرگزاری کار ایران وضعیت تابآوری آبی پایتخت را ترسیم کرده و تصویری از وضعیت آبهای سطحی و زیرزمینی تا پروژههای انتقال آب و فرونشست ارائه داده و همچنین به سوالاتی در خصوص بارورسازی ابرها و اینکه چقدر احتمال دارد عبارات روز صفر برای تهران تکرار شود پاسخ داده است.
در ادامه، مشروح بخش دوم و پایانی این گفتوگو را میخوانید:
چه میزان از آب مصرفی تهرانیها سطحی است؟
راما حبیبی درباره نسبت استفاده از آبهای زیرزمینی و سطحی در تهران به خبرنگار اقتصادی ایلنا گفت: در حال حاضر حدود ۴۵ درصد آب زیرزمینی و ۵۵ درصد آب سطحی در تهران مورد استفاده قرار میگیرد. در سختترین شرایط سال گذشته این نسبت به ۴۰ درصد آب سطحی و ۶۰ درصد آب زیرزمینی نیز رسید، اما اکنون مجدداً حجم برداشت از منابع سطحی افزایش یافته است.
بارورسازی ابرها به تهران کمک کرد؟
وی در ادامه با اشاره به موضوع بارورسازی ابرها در تهران گفت: بارورسازی از دهه ۸۰ مورد بررسی قرار گرفت و نخستین اقدامات در منطقه یزد انجام شد. در صورتی که عملیات بارورسازی و تمامی پارامترهای لازم از جمله روش اجرا، زمان مناسب، نوع مواد، ماهیت ابر، سرعت و میزان رطوبت آن مهیا باشد، این فرآیند میتواند ۱۰ تا ۱۵ درصد به افزایش بارشها کمک کند.
به گفته حبیبی، بارورسازی در مجموع بیتأثیر نبوده اما بهطور کامل نیز مؤثر واقع نشده است، زیرا پارامترها هیچگاه بهصورت صددرصد با یکدیگر تلفیق نشدهاند و تاکنون برآیند کاملی از این عملیات به دست نیامده است. با این حال این روش در برخی مناطق نتایج مطلوبتری داشته و در برخی مناطق نیز اثربخشی لازم را نداشته است.
پروژههای جدید برای تامین آب پایتخت
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای تهران درباره لزوم تعریف پروژههای جدید تأمین آب برای پایتخت تصریح کرد: همانگونه که در گذشته در افقهای مختلف مطالعات تأمین آب برای تهران انجام شده، امروز نیز ضرورت تعریف پروژه جدید مطرح است. تهران پایتخت کشور و همواره در مسیر افزایش جمعیت قرار دارد؛ بنابراین منابع فعلی بهطور قطع پاسخگوی نیازهای آینده نخواهد بود.
وی افزود: یکی از پروژههایی که تاکنون مطالعه شده، انتقال آب از ارتفاعات ۲۰۰۰ و ۳۰۰۰ تنکابن است. همچنین در حوزه خدمات شهری، کشاورزی و فضای سبز دو موضوع در حال پیگیری است؛ نخست ساماندهی آبهای شمال و جنوب استان تهران با همکاری شهرداری و کانالیزهکردن آبهای سطحی، و دوم خط ۲ طالقان که سال گذشته وارد مدار شد و در شرایط بحرانی حجم قابل توجهی آب برای تهران تأمین کرد. از سوی دیگر، اجرای پروژه لار به کلان و حذف نشتی این سد نیز انتقال آب مطلوبی به تهران فراهم میکند.
جمعیت تهران پاشنه آشیل آب
حبیبی درباره نقش جمعیت تهران در فشار بر منابع آبی خاطرنشان کرد: پیشنیاز هر افزایش جمعیت، ایجاد زیرساخت است و یکی از مهمترین زیرساختها آب است. همواره تأکید میکنیم تا پیش از تأمین منابع آب پایدار، از بارگذاری جدید جمعیتی خودداری شود.
اوضاع فرونشست
وی در پاسخ به پرسشی درباره فرونشست در تهران گفت: یکی از دلایل اصلی فرونشست، بهرهبرداری بیش از حد از منابع آب زیرزمینی است. در منطقه ورامین بیشترین نرخ فرونشست مشاهده میشود. اقداماتی در قالب طرح احیا و تعادلبخشی چاهها در حال انجام است که گام مؤثری در کاهش نرخ فرونشست و افت سطح آبهای زیرزمینی محسوب میشود.
انسداد ۵۷۰۰ حلقه چاه طی دو سال
وی افزود: در دو سال اخیر بیش از ۵۷۰۰ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شده که تأثیر قابل توجهی در کاهش نرخ فرونشست داشته است. همچنین پروژههای احیا و تعادلبخشی در دشت تهران در حال پیگیری است که به کاهش افت سطح آب و کاهش نرخ فرونشست کمک خواهد کرد.
سرانه آب تجدیدپذیر تهران ۱۰ برابر کمتر از میانگین کشور
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای تهران درباره موضوع روز صفر و هشدارهای سال گذشته درباره ورشکستگی آبی تهران توضیح داد: تهران کلانشهری با مصرف بالای آب شرب است؛ حدود ۴۲ تا ۴۳ درصد منابع آب در بخش شرب مصرف میشود. سرانه آب تجدیدپذیر برای هر نفر در تهران ۱۷۵ مترمکعب در سال است؛ در حالی که این عدد در کل کشور حدود ۱۶۰۰ مترمکعب و در بسیاری از کشورها ۵۰۰۰ مترمکعب است. این ارقام نشان میدهد سرانه آب تجدیدپذیر تهران بسیار پایین است و باید در همه بخشها—شرب، خدمات، کشاورزی و صنعت—صرفهجویی و مدیریت مصرف جدی انجام شود.
وی تأکید کرد: در بخش شرب باید ابزارهای کاهنده نصب شود و از هدررفت آب جلوگیری کنیم. در بخش کشاورزی باید روشهای آبیاری زیرسطحی بهکار گرفته شود و در بخش صنعت نیز روشهای تعریفشده اجرایی شود تا بتوانیم منابع آب تهران را در حال و آینده مدیریت کنیم.